Papier scheppen in Eerbeek, met natte handen en droge stopcontacten

Er hing nog mist boven de weilanden toen ik op een zondagochtend in oktober Eerbeek binnenreed. Mijn vriendin Marloes had me uitgenodigd voor wat zij “een papierdag” noemt. Ze woont al jaren in het dorp, tussen de bossen en de beken, en raakte een paar jaar geleden verslingerd aan papier scheppen. Niet zo gek, eigenlijk. In Eerbeek wordt al eeuwen papier gemaakt, ooit met molens die draaiden op het water van de beken, en dat zit er bij veel mensen een beetje in.

Haar atelier is de oude garage naast het huis. Op de werkbank staan bakken met pulp, aan de muur hangen schepramen in alle maten en aan waslijnen onder het plafond drogen vellen met gedroogde heide en blaadjes erin. Het ruikt naar nat karton en koffie. Ik vond het meteen heerlijk.

Een hobby die drijft op water

Papier scheppen is in de kern simpel. Je maakt vezels los in water, je schept ze op een fijn gaas, je perst het water eruit en laat het vel drogen. Maar Marloes doet het niet meer met een keukenblender. Ze heeft een kleine maalbak met een elektromotor, een zogeheten hollander in zakformaat, die oude lappen en vlas fijnmaalt tot een gladde brij. Daarnaast draait er in het najaar een ontvochtiger, want anders droogt er in die garage helemaal niets.

Het eerste jaar hing alles aan één stekkerdoos op de vloer, naast de spoelbak. Op een middag sloeg de aardlekschakelaar af en zat het hele huis zonder stroom, inclusief haar man die net een online vergadering had. Ze lacht er nu om. Toen niet.

Wat er in de garage veranderde

Ze vroeg Elektricien Eerbeek om mee te denken. De monteur keek naar hoe ze werkte voordat hij iets voorstelde, en dat vond ze prettig. Hij zag een motor die bij het aanlopen even veel stroom vraagt, een ontvochtiger die uren achter elkaar draait en een vloer die na een dag scheppen nat is. Die combinatie hoort niet op een gedeelde groep met de woonkamer.

De garage kreeg een eigen groep met een aardlekautomaat van 30 mA. De wandcontactdozen zitten nu op borsthoogte, met klapdeksels, en niet meer naast de spoelbak maar aan de droge kant van de werkbank. De maalbak heeft een werkschakelaar binnen handbereik, zodat Marloes de motor in één beweging stilzet als er een lap tussen het mes draait. Boven de werkbank hangt vochtbestendige ledverlichting met een hoge kleurweergave, en dat maakt meer uit dan je denkt. Ze ziet nu precies of de vezels gelijkmatig verdeeld liggen.

Een middag scheppen

Ik mocht zelf ook. Mijn eerste vel was te dik aan de ene kant en had een gat aan de andere. Het tweede was beter. Bij het derde had ik de beweging te pakken, schep erin, rustig optillen, schudden, laten uitlekken. Marloes keek toe en zei dat het bij iedereen zo gaat. Ondertussen bromde de maalbak op de achtergrond en ik merkte dat ik er niet meer bij nadacht dat er stroom in het spel was. Dat is ook precies de bedoeling.

Ze vertelde dat ze er bij Elektricien Eerbeek ook om had gevraagd wat ze zelf wel en niet hoort te doen. Lampen vervangen, prima. Aan de bedrading zitten, nooit.

Wat ik mee naar huis nam

Drie vellen papier, één bijna mooi. En het idee dat een hobby pas echt ontspannend wordt als je je om de randvoorwaarden geen zorgen meer hoeft te maken. Op de terugweg reed ik langs de beek en dacht ik aan die oude molens. Ook daar draaide alles om water en kracht, en om iemand die wist hoe het veilig bleef draaien.